Wacław Chrzanowski
Biografia
Wacław Chrzanowski urodził się w Sosnowcu jako syn Alfreda i Marii z domu Lukas; miał pięcioro rodzeństwa. Maturę zdał w Królewskiej Hucie. Kształcił się w seminarium nauczycielskim w Sosnowcu oraz Wyższym Studium Handlowym w Krakowie. Uczestniczył w I powstaniu śląskim na terenie Szopienic, Siemianowic Śląskich i Hajduk Wielkich. Pracował jako urzędnik w fabryce Giesche, odbywał praktykę w Berlinie, a pracę nauczyciela rozpoczął w Szkole Kupiecko-Handlowej w Katowicach.
W 1933 roku w Pilicy utworzył szkołę handlową; z uwagi na niezadowalające warunki lokalowe rok później przeniesiono ją do Zawiercia. W tej szkole pełnił funkcję dyrektora, uczył geografii, języka angielskiego, niemieckiego i księgowości. Prywatnie interesował się geografią, znał pięć języków obcych (francuski, angielski, rosyjski, niemiecki, esperanto) i należał do Polskiego Towarzystwa Esperantystów. Latem 1939 roku ożenił się z Marianną Chmurską; mieli córkę Ewę, ur. 30 sierpnia 1940.
Po wybuchu II wojny światowej, w październiku 1939 roku uzyskał zgodę Niemców na wznowienie działalności szkoły, czyniąc ją jedyną funkcjonującą w okupacyjnych warunkach szkołą średnią w Zawierciu. W latach 1939–1940 angażował się w działalność charytatywną i tajne nauczanie; w listopadzie 1939 roku współtworzył konspiracyjną organizację „Płomień”, zostając jej kierownikiem i redaktorem naczelnych wydawanej przez nią gazetki. 1 września 1940 roku został aresztowany przez Gestapo. Źródła podają różne przyczyny aresztu: od przejęcia ulotek „Płomienia” po donos kobiet obrażonych na jego uwagę do głośnego zachowania. Po aresztowaniu był więziony w Zawierciu, Lublińcu i Opolu, a od 22 grudnia 1941 roku w Berlinie. Wyrokiem Trybunału Ludowego w Berlinie z 6 stycznia 1942 roku skazany na karę śmierci; wyrok wykonano w więzieniu Plötzensee przez ścięcie gilotyną 19 marca 1942 roku, razem z innymi członkami „Płomienia”.
Upamiętnienie
8 lipca 1991 roku Rada Miejska w Zawierciu podjęła uchwałę o nadaniu jego imieniem nazwy ulicy znajdującej się w dzielnicy Warty.