Jan Wiktor Kiepura
Biografia
Jan Wiktor Kiepura urodził się 16 maja 1902 w Sosnowcu. Był synem piekarza Franciszka Kiepury i Marii Neuman. Miał młodszego brata Władysława, również tenora. Rodzice rozstali się w 1924 roku.
W latach 1916-1920 uczęszczał do Gimnazjum Państwowego im. Stanisława Staszica w Sosnowcu, gdzie zdał maturę. Był członkiem szkolnego choru i grał w piłkarskiej drużynie Victorii Sosnowiec. W czasie jednej z młodzieńczych bójek doznał urazu nosa, co wpłynęło na brzmienie głosu i doprowadziło do problemów z chrypą.
W latach 1921-1925 studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim. W okresie studiów pobierał lekcje śpiewu u Wacława Brzezińskiego i Tadeusza Leliwy, uczył się także u Ignacego Warmutha. Dorabiał handlując perfumami z Paryża.
Mimo że ojciec nie podzielał jego pasji muzycznej, Jan zaczął występować na scenie. W 1924 zagrał pierwszy koncert w Sosnowcu. Wkrótce potem Emil Młynarski przyjął go do chóru Teatru Wielkiego w Warszawie, gdzie występował w roli górala w Halki Stanisława Moniuszki. Rolę tę prędko mu odebrano, gdyż przedłużał nuty ponad miarę.
W 1925 zadebiutował tytułową rolą w Fauście Gounoda na scenie Opery we Lwowie. Następnie powrócił do Teatru Wielkiego, wykonywał role Turidda w Rycerskości wieśniaczej Mascagniego, Księcia Mantui w Rigoletcie Verdiego i Jontka w Halce Moniuszki w Warszawie. W 1926 wykonywał m.in. Cavaradossiego w Tosce i Rinuccia w Giannim Schicchim, a także występował jako Faust na scenach w wielu miastach.
Po zakończeniu współpracy z Teatrem Wielkim wyjechał do Wiednia i zdobył angaż w Theater an der Wien w roli Alfreda w Zemście Nietoperza. W Staatsoper zaangażował go Franza Schalka, a Kiepura pojawił się obok Marii Jeritzyny jako Mario Cavaradossi w Tosce. Prasa nazywała go królem tenorów, krezusem głosowym i następcą Carusa. W 1928 debiutował w La Scali jako Cavaradossi w Tosce.
W latach 30. występował na scenach takich miast jak Mediolan, Chicago, Londyn, Paryż, Neapol, Wenecja. W 1930 rozpoczął karierę filmową, debiutując w Neapolu jako wokalista. Później zagrał w filmach m.in. Dla ciebie śpiewam i Kocham wszystkie kobiety. W 1936 poślubił śpiewaczkę Martę Eggerth; mieli dwóch synów Jan Tadeusz (ur. 1944) i Marjan Wiktor (ur. 1950).
W 1938-39 emigracja do Stanów Zjednoczonych. Wojnę spędził na działalności patriotycznej i artystycznej na rzecz Polski. Śpiewał w Civic Opera Chicago i Metropolitan Opera w Nowym Jorku. W 1946 wraz z żoną występował w Broadwayu w Wesołej wdówce i zagrali ponad 800 przedstawień. Po wojnie osiedli w Rzymie, a później w Paryżu kontynuował karierę i powrócił do Polski w 1958. Zmarł 15 sierpnia 1966 w Harrison w USA.
Od 1967 corocznie w Krynicach-Zdroju organizowany jest Festiwal imienia Jana Kiepury. 9 lutego 1990 Poczta Polska wydała znaczek z podobizną artysty. W 2002 Sejm RP uznał rok 2002 Rokiem Jana Kiepury.