Premier Tusk: afera Orlenu, kryptowaluty i weta prezydenta tworzą "ponurą całość"
Premier wskazuje na "magiczny trójkąt" afer
Podczas briefingu przed posiedzeniem Rady Ministrów premier Donald Tusk odniósł się do publikacji dziennika Financial Times, który opisał jedną z afer związanych z byłym prezesem Orlenu Danielem Obajtkiem. Według szefa rządu wszystkie wątki układają się w spójny, niepokojący obraz. Premier mówił o "magicznym trójkącie", w którym kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i polityczne zaplecze łączą się w jeden mechanizm.
Jak podkreślił Tusk, do tego dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony prezydenta Karola Nawrockiego. Szef rządu zapowiedział, że nieprawidłowości związane z działalnością Orlenu za czasów PiS zostaną w pełni rozliczone. Sprawa dotyczy nie tylko finansów państwowej spółki, ale także zaufania obywateli do instytucji publicznych.
"Wszystko układa się w bardzo ponurą całość, bo oprócz tego magicznego trójkąta: kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS, dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony Prezydenta"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Strata 1,6 mld zł i rola kryptowalut
Afera opisana przez Financial Times dotyczy nieudanej transakcji zakupu wenezuelskiej ropy przez spółkę Orlen Trading Switzerland. Transakcja została zawarta w czasie, gdy prezesem Orlenu był Daniel Obajtek. Spółka wypłaciła pośrednikowi około 230 mln dolarów zaliczki na dostawy ropy, które w dużej mierze nigdy nie zostały zrealizowane.
Premier Tusk podkreślił, że to właśnie kryptowaluty miały pomóc w realizacji tego brudnego interesu paliwowego. Mowa o dziwnych pośrednikach i przekazywaniu pieniędzy bez gwarancji uzyskania paliwa. Straty państwa polskiego tylko w tej jednej sprawie oszacowano na 1,6 mld zł.
"Financial Times pisze o jednym z największych skandali w historii naszego kraju, a cały świat dowiaduje się o aferze Orlenu za czasów pana Obajtka. Straty państwa polskiego tylko w tej jednej sprawie to 1,6 mld zł. Okazuje się, że to właśnie kryptowaluty pomogły w realizacji brudnego interesu z paliwem. Dziwni pośrednicy, przekazanie pieniędzy bez gwarancji uzyskania paliwa"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Nad śledztwami dotyczącymi Orlenu osobisty nadzór sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek. Część osób usłyszała już zarzuty, a niektórzy ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości, między innymi w Dubaju. Premier zapowiedział, że informacje o postępach w śledztwie będą sukcesywnie przekazywane opinii publicznej, bo Polacy mają prawo znać prawdę.
Szef rządu odniósł się także do nerwowych reakcji urzędników prezydenta i polityków opozycji. Jego zdaniem ich strach jest zrozumiały, jeśli weźmie się pod uwagę skalę sieci powiązań w aferze Zondakrypto i sprawie paliwowej.
"Teraz rozumiem nerwowe zachowania urzędników Prezydenta i polityków opozycji. Dzisiaj łatwiej jest zrozumieć ich strach, bo wygląda na to, że w aferze Zondakrypto i tej paliwowej, możemy mieć do czynienia z siecią brudnych interesów, która ich przerosła"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Podatek od nadzwyczajnych zysków i apel do prezydenta
Rząd po raz drugi przyjął projekt ustawy przewidującej opodatkowanie nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Celem jest finansowanie działań osłonowych dla kierowców oraz ograniczenie skutków wzrostu cen paliw. Pierwszy projekt został zablokowany przez prezydenta Karola Nawrockiego, który nie złożył pod nim podpisu i skierował go do Trybunału Konstytucyjnego.
Premier Tusk zaapelował do prezydenta o nieblokowanie ustawy i zagwarantował, że natychmiast po podpisie zrealizowany zostanie kolejny wariant CPN. Środki z podatku mają pozwolić na kolejne w tym roku obniżenie VAT i akcyzy na paliwa.
"Gwarantuję, że jeśli Prezydent wreszcie podpisze ponownie złożoną ustawę o nadzwyczajnych zyskach, natychmiast zrealizujemy kolejny etap CPN"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Nikt już nie powinien mieć wątpliwości, że tę ustawę trzeba podpisać. To nie ludzie mają płacić za kryzys paliwowy, nie Polacy odpowiadają za wojnę na Bliskim Wschodzie. Nie mamy wpływu na politykę Donalda Trumpa, czy Putina"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Jak wynika z danych, Orlen osiągnął w pierwszym półroczu 2026 r. niemal 16 mld zł zysku netto, wobec niespełna 6 mld zł rok wcześniej. Tak wysokie zyski koncernu w zestawieniu z blokadą podatku od nadzwyczajnych zysków budzą szczególne kontrowersje.
- Straty państwa w jednej sprawie: 1,6 mld zł
- Zaliczka wypłacona pośrednikowi: około 230 mln dolarów
- Zysk netto Orlenu w I półroczu 2026 r.: niemal 16 mld zł
- Zysk netto Orlenu rok wcześniej: niespełna 6 mld zł
Bezpieczeństwo na przejazdach kolejowych - nowe sankcje
Rada Ministrów przyjęła także projekt zaostrzający sankcje za wjazd na przejazdy kolejowe mimo czerwonego światła lub opuszczających się zapór i rogatek. Premier Tusk zaapelował o szybkie przyjęcie przepisów, podkreślając, że nie można ryzykować ludzkim życiem.
"Zdaję sobie sprawę, że praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie możemy ryzykować ludzkim życiem, więc będę apelował o szybkie przyjęcie także tego zaostrzenia przepisów. I mam nadzieję, że wszyscy rozumieją potrzebę tych przepisów"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Kierowcy, którzy nie będą stosować się do przepisów, mają między innymi automatycznie tracić prawo jazdy na trzy miesiące. W najpoważniejszych przypadkach takie zachowania będą mogły zostać zakwalifikowane jako przestępstwo. Zmiany są odpowiedzią na narastający problem bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych oraz apele środowiska kolejowego.
To także reakcja na niedawną katastrofę w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, gdzie pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką. W wypadku zginęła jedna osoba, a wiele zostało rannych.
Co to oznacza dla mieszkańców Sosnowca i regionu?
Dla mieszkańców Sosnowca i całego Zagłębia Dąbrowskiego sprawa Orlenu ma wymiar bardzo praktyczny. Ceny paliw na stacjach w mieście i okolicach zależą bezpośrednio od polityki koncernu oraz od obciążeń podatkowych. Jeśli ustawa o nadzwyczajnych zyskach wejdzie w życie, obniżka VAT i akcyzy może przełożyć się na niższe rachunki przy dystrybutorach na ul. Braci Mieroszewskich, ul. Orlej czy w rejonie Zagórza.
Z kolei zaostrzenie kar za lekceważenie sygnalizacji na przejazdach kolejowych dotyczy kierowców z Sosnowca, którzy codziennie przemieszczają się przez liczne przejazdy w regionie. W Zagłębiu, gdzie wiele tras biegnie przez linie kolejowe, bezpieczeństwo na przejazdach to realny problem. Wystarczy przypomnieć, że przez Sosnowiec przebiegają ważne szlaki kolejowe, a mieszkańcy często korzystają z przejazdów w Maczkach, Niwec czy w stronę Dąbrowy Górniczej.
Dla lokalnych przedsiębiorców i firm transportowych z Sosnowca zapowiedź automatycznej utraty prawa jazdy na trzy miesiące oznacza konieczność większej ostrożności i przestrzegania przepisów. Z drugiej strony, jeśli rząd zrealizuje obniżkę podatków na paliwa, koszty prowadzenia działalności transportowej w regionie mogą spaść, co byłoby odczuwalne dla wielu małych i średnich firm z Zagłębia.
Mieszkańcy Sosnowca mają także prawo śledzić postępy śledztwa w sprawie Orlenu, bo dotyczy ono pieniędzy wszystkich podatników. Zapowiedź sukcesywnego informowania opinii publicznej o postępach prac prokuratury jest istotna również z lokalnej perspektywy - mieszkańcy regionu chcą wiedzieć, czy sprawcy zostaną pociągnięci do odpowiedzialności.