Prezydent podpisał ustawę. GZM zyska szersze możliwości działania

Prezydent RP Karol Nawrocki podpisał ustawę, która otwiera przed Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią nowy etap rozwoju i poszerza jej kompetencje.

Nowe przepisy dla metropolii

Podpisana regulacja nowelizuje ustawę o związku metropolitalnym w województwie śląskim, a przy okazji wprowadza także zmiany w ustawie dotyczącej związku metropolitalnego w województwie pomorskim. W praktyce oznacza to większe możliwości działania dla GZM, która od lat zabiegała o dostosowanie prawa do doświadczeń pierwszej w Polsce ustawowej metropolii.

Zmiany mają dać samorządowi metropolitalnemu szersze narzędzia do prowadzenia działań ponadlokalnych. Dzięki temu część spraw, które obejmują cały obszar metropolii, będzie mogła być prowadzona wspólnie, a nie osobno przez poszczególne miasta i gminy.

Szerszy katalog zadań dla GZM

Nowelizacja wyraźnie rozszerza obszary, w których GZM będzie mogła podejmować wspólne przedsięwzięcia. Wśród nich znalazły się m.in. polityka gospodarcza i innowacyjna, transformacja energetyczna, rynek pracy i aktywizacja zawodowa, edukacja oraz współpraca z uczelniami, kultura, a także gospodarka komunalna, w tym gospodarka odpadami.

Przepisy otwierają też drogę do tworzenia wspólnych usług w tych sferach, gdzie działanie w skali całej metropolii może przynieść lepsze efekty niż rozproszone decyzje pojedynczych samorządów. Jak podkreśla GZM, to odpowiedź na doświadczenia zebrane od momentu powstania oraz na wyzwania związane z transformacją gospodarczą, demograficzną i przestrzenną regionu.

– To bardzo ważny dzień dla Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii i ponad dwóch milionów jej mieszkańców. Po dziewięciu latach funkcjonowania otrzymujemy nowe narzędzia, które pozwolą nam jeszcze skuteczniej odpowiadać na wspólne wyzwania naszych miast i gmin. Dziękuję Prezydentowi RP za podpisanie ustawy oraz wszystkim, którzy przez ostatnie lata wspierali nasze starania o zmianę przepisów.

Leszek Pietraszek, przewodniczący Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii

Finał wieloletnich starań

Zmiana prawa była jednym z najważniejszych postulatów GZM od lat. Doświadczenie pierwszej w Polsce metropolii ustawowej pokazało, że obowiązujące dotąd przepisy nie obejmują w pełni skali i potrzeb ponad dwumilionowego obszaru metropolitalnego.

Wspólny apel o podpisanie ustawy wystosowali w czerwcu przedstawiciele samorządów, parlamentarzyści oraz reprezentanci środowiska akademickiego i gospodarczego Górnego Śląska i Zagłębia. Wskazywali, że GZM udowodniła skuteczność jako narzędzie współpracy, a nowe przepisy mają dać jej stabilniejsze podstawy działania.

Dziewięć lat współpracy i jeden wspólny cel

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia powstała w 2017 roku jako pierwszy w Polsce związek metropolitalny utworzony na mocy odrębnej ustawy. Tworzy ją 41 miast i gmin, zamieszkiwanych przez blisko 2,1 mln mieszkańców.

W ciągu dziewięciu lat GZM rozwinęła jeden z największych systemów transportu publicznego w kraju, zintegrowała różne środki przemieszczania się i zrealizowała wiele projektów ponadlokalnych. Nowe kompetencje mają pozwolić metropolii jeszcze lepiej wykorzystywać potencjał współpracy i skuteczniej odpowiadać na potrzeby całego obszaru.

To ważna decyzja dla mieszkańców, bo sprawy takie jak transport, gospodarka odpadami, rynek pracy czy transformacja energetyczna coraz częściej wymagają wspólnego planowania. W przypadku GZM mowa o skali obejmującej 41 miast i gmin, więc każda zmiana wzmacniająca współdziałanie może przełożyć się na bardziej spójne i efektywne działania w całym regionie.

Podpisanie ustawy kończy wieloletni proces i otwiera przed metropolią nowy etap. Teraz wyzwaniem będzie wykorzystanie nowych narzędzi w praktyce oraz przełożenie ich na konkretne przedsięwzięcia dla mieszkańców całego obszaru GZM.