Wiklina w roli rzeźby i designu. Nowa wystawa w Pałacu Schoena w Sosnowcu

Kosz to dopiero początek. W Pałacu Schoena Muzeum w Sosnowcu wiklina wychodzi poza to, z czym kojarzy ją większość z nas, i zaczyna opowiadać o współczesnej sztuce, rzemiośle i odwadze eksperymentu. 18 czerwca o godz.18.00 muzeum zaprasza na wernisaż wystawy „Nie tylko koszyk. Plecionkarstwo artystyczne”, prezentującej prace duetu: Dobrawy Skoniecznej-Gawlik i Bartosza Gawlika.

Artyści działają wspólnie jako zespół artystyczno-projektowy. Ich twórczość powstaje na styku sztuki współczesnej, tradycyjnego rzemiosła oraz edukacji kulturowej. To ważny kontekst, bo na wystawie nie chodzi o odtworzenie dawnych wzorów, lecz o pokazanie, jak daleko można przesunąć granice materiału, który od wieków funkcjonuje w plecionkarstwie.

„Nie tylko koszyk” – co zobaczymy w Pałacu Schoena

Punktem wyjścia dla Dobrawy Skoniecznej-Gawlik i Bartosza Gawlika pozostaje wiklina. Materiał głęboko zakorzeniony w tradycji w ich rękach staje się tworzywem elastycznym – nie tylko fizycznie, ale też znaczeniowo. Prezentowane realizacje pokazują szerokie spektrum możliwości technik plecionkarskich: od form użytkowych, przez obiekty balansujące na granicy rzeźby, aż po prace nastawione na artystyczne poszukiwanie.

W efekcie powstają obiekty, które trudno zamknąć w jednym opisie. Raz przypominają autorskie formy designu, innym razem są samodzielną wypowiedzią rzeźbiarską, a jeszcze innym – laboratorium techniki, w którym splot i rytm wikliny budują nową, współczesną opowieść.

„Wiklina, traktowana zwykle jako materiał do wyrobu koszy, może stać się pełnoprawnym środkiem artystycznym – nośnikiem współczesnej formy i treści.”

Dobrawa Skonieczna-Gawlik

Między dziedzictwem a nowym językiem sztuki

Wystawa w Pałacu Schoena podkreśla, że plecionkarstwo nie musi być jedynie pamiątką po dawnych warsztatach. W pracach Dobrawy Skoniecznej-Gawlik i Bartosza Gawlika wiklina pozostaje zapisem pamięci kulturowej i świadectwem wielowiekowego rzemiosła, a jednocześnie staje się narzędziem do budowania aktualnych znaczeń.

To dialog prowadzony bez zrywania z tradycją: z jednej strony widać szacunek do klasycznych technik, z drugiej – konsekwentne poszukiwanie nowych rozwiązań formalnych. Ekspozycja pokazuje też szczególną relację tej dziedziny z naturą: materiał organiczny, rytm splotu i ręczna praca pozostają w centrum, nawet jeśli efekt końcowy przesuwa się w stronę współczesnego obiektu artystycznego.

„Plecionkarstwo to nie zamknięty rozdział, lecz dziedzina, która wciąż się rozwija i może funkcjonować w obiegu współczesnej sztuki bez utraty własnej tożsamości.”

Bartosz Gawlik

Kim są twórcy: doświadczenie muzealne i praca na rzecz kultury

Dobrawa Skonieczna-Gawlik jest doktorem nauk humanistycznych. Ukończyła Uniwersytet Śląski w Katowicach, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a także studia podyplomowe z zakresu zarządzania ochroną dóbr kultury i konserwacji zabytków. Przez lata była związana z muzealnictwem: pracowała m.in. w Muzeum Zagłębia w Będzinie, Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny” w Chorzowie oraz Muzeum Saturn w Czeladzi. Obecnie pełni funkcję Naczelniczki Wydziału Kultury i Promocji Miasta Urzędu Miejskiego w Sosnowcu. Równolegle działa w Ogólnopolskim Stowarzyszeniu Plecionkarzy i Wikliniarzy.

Bartosz Gawlik ukończył Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych w Nowym Wiśniczu, następnie Instytut Sztuki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz studia podyplomowe z zakresu konserwacji zabytków architektury i urbanistyki. W latach 2004–2019 współpracował z instytucjami muzealnymi, w tym z Muzeum Zagłębia w Będzinie i Muzeum Saturn w Czeladzi. Obecnie pracuje w Wydziale Kultury, Sportu i Turystyki Urzędu Miejskiego w Zabrzu.

Nagrody, medale i reprezentowanie Polski

Za duetem stoi również rozbudowany dorobek konkursowy. Artyści są laureatami przeglądów i konkursów plecionkarskich w Polsce i za granicą, a ich osiągnięcia pokazują, że techniki wyplatania mogą być polem sportowej precyzji i artystycznej wyobraźni jednocześnie.

• II miejsce w Ogólnopolskim Konkursie Plecionkarskim im. Jana Bartosiewicza (2017)
• srebrny medal w Mistrzostwach Polski w Wyplataniu w kategorii „Abstrakcyjna forma dekoracyjna”
• wyróżnienie w V Światowym Konkursie Plecionkarskim (2023)
• w 2025 roku: Bartosz Gawlik – tytuł Wicemistrza Polski w kategorii „Abstrakcyjna forma dekoracyjna”
• w 2025 roku: Dobrawa Skonieczna-Gawlik – wyróżnienie podczas III Mistrzostw Polski w Wyplataniu w Nowym Tomyślu
• w 2026 roku: reprezentowanie Polski podczas VI Światowego Festiwalu Wikliny i Plecionkarstwa
• rok wcześniej: udział jako pierwsi przedstawiciele Polski w XIX International Fair of Traditional Crafts w Bułgarii

Wernisaż: data, miejsce, sens wydarzenia

Wernisaż wystawy „Nie tylko koszyk. Plecionkarstwo artystyczne” odbędzie się 18 czerwca o godz.18.00 w Pałacu Schoena Muzeum w Sosnowcu. Ekspozycja ma być zaproszeniem do spojrzenia na plecionkarstwo szerzej: jako na praktykę zakorzenioną w tradycji, ale gotową na współczesne formy ekspresji. To także okazja, by zobaczyć, jak rzemiosło – bez rezygnacji z własnego rodowodu – może odnaleźć się w języku dzisiejszej sztuki.