Sala Kirschner
Biografia
Sala Kirschner urodziła się w Sosnowcu, będąc najmłodszym z jedenastu dzieci nauczyciela hebrajskiego.
W wieku 16 lat, w 1940 roku, zgłosiła się na miejsce siostry Raizel i trafiła do obozów pracy Schmelta, przechodząc przez siedem obozów, m.in. Schatzlar. Najpierw została wysłana do obozu w Geppersdorfie, filii Groß Rosen, gdzie mężczyźni budowali odcinek autostrady, a kobiety pracowały przy ziemniakach i wszywały swastyki w niemieckie mundury.
Po wojnie, podczas nabożeństwa Rosz ha-Szana, została dostrzeżona przez przyszłego męża. Małżeństwo wyemigrowało do USA i osiadło w Monsey (Nowy Jork), wychowali troje dzieci. Kirschner zmarła 7 marca 2018 roku w wieku 94 lat, w domu swojej córki Ann w Manhattanie, z powodu zastoinowej niewydolności serca.
Podczas wojny ukrywała listy w barakach lub zakopywała je w ziemi, by mieć kontakt z rodziną, której – jak wierzyła – mogła nigdy więcej nie zobaczyć. W 1991 przekazała swojej córce Ann poobijany czerwony karton po starej grze dla dzieci, w którym schowała około 350 listów, pocztówek i zdjęć od rodziny i przyjaciół. Listy były w językach jidysz, polskim i niemieckim i opisywały życie Żydów w Sosnowcu przed i podczas II wojny światowej, często z cenzurą.
Listy i pamiętnik zostały wystawione w Nowojorskiej Bibliotece Publicznej w 2006 roku i stały się tematem książki jej córki Ann Kirschner pt. Sala’s Gift: My Mother’s Holocaust Story (2006), przetłumaczonej na siedem języków. Listy stały się również inspiracją sztuki Arlene Hutton Listy do Sali (2013).
Wystawa Listy do Sali została pierwotnie przygotowana przez Nowojorską Bibliotekę Publiczną; polską wersję opracowało Żydowskie Muzeum Galicja w Krakowie. Wystawa była eksponowana w maju 2023 w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Cypriana Kamila Norwida w Świdnicy i kontynuuje podróż po Dolnym Śląsku do 2025 roku.