Nowy most w Głuchołazach otwarty. Rekordowe <strong>11 mld zł</strong> na walkę ze skutkami powodzi
Powódź z września 2024 r. – największe zniszczenia od dekad
Pod koniec września 2024 r. południowe województwa Polski, w tym Opolszczyzna, zostały dotknięte katastrofalną powodzią. W Głuchołazach woda z rzeki Białej Głuchołaskiej przerwała most, który przez lata łączył dwie części miasta. Żywioł zniszczył także setki domów, dróg i obiektów użyteczności publicznej. Skala zniszczeń była tak duża, że samorząd lokalny nie był w stanie samodzielnie udźwignąć odbudowy.
Premier Donald Tusk, który uczestniczył w otwarciu nowej przeprawy, podkreślił, że to właśnie w Głuchołazach zapadły kluczowe decyzje o pomocy państwa. –
„Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście”
Donald Tusk, Premier Rzeczypospolitej Polskiej
Nowa przeprawa – odporność i nowoczesność
Nowy most, który zastąpił zniszczoną konstrukcję, został zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z ubiegłorocznej powodzi. Jest położony o niemal metr wyżej niż poprzedni (tzw. „most Andrzeja”), a jego końce opierają się na masywnych przyczółkach umieszczonych poza umocnionymi wałami koryta rzeki. Dzięki temu w przypadku kolejnej fali wezbraniowej woda będzie płynąć pod przeprawą, nie uderzając bezpośrednio w konstrukcję.
Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak zwrócił uwagę na znaczenie nowego obiektu dla codziennego życia mieszkańców i ruchu transgranicznego z Czechami. –
„Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu”
Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcin Kierwiński dodał, że most jest przykładem „odbudowy plus”. –
„Most, który dziś otwieramy jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę”
Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Budowa mostu oraz całej infrastruktury technicznej kosztowała łącznie 65 mln zł. Wykonawcą była firma wyłoniona w przetargu, a prace nadzorowały służby wojewody opolskiego.
- 65 mln zł – koszt budowy nowego mostu wraz z infrastrukturą techniczną
- 365 mln zł – łączna kwota przeznaczona przez rząd na odbudowę Głuchołaz (most, szkoła, żłobek, pływalnia)
- 11 mld zł – całkowity pakiet pomocowy dla wszystkich regionów dotkniętych powodzią
- 62 tys. rodzin – liczba gospodarstw domowych, które otrzymały bezpośrednie zasiłki (ponad 1 mld zł)
- 30 różnych instrumentów – wsparcie państwa, od dotacji na infrastrukturę po zasiłki bezpośrednie
- 6 mld zł – środki pozyskane z Funduszy Europejskich
Rekordowe wsparcie finansowe: 11 mld zł na odbudowę
Rząd przeznaczył na walkę ze skutkami powodzi łącznie 11 mld zł – to największa kwota w historii Polski na pomoc po żywiole. Z tej puli 365 mln zł trafiło wyłącznie do Głuchołaz. Środki te objęły nie tylko odbudowę mostów i dróg, ale także remont szkoły, żłobka, pływalni miejskiej i terenów rekreacyjnych. W planach jest również remont mostu Świętego Wojciecha oraz prace w kompleksie sportowym, które pochłoną blisko 50 mln zł.
Premier Tusk zapewnił, że pomoc będzie kontynuowana. –
„Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy”
Donald Tusk, Premier Rzeczypospolitej Polskiej
Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak podkreślił, że inwestycje w Głuchołazach to także szansa na rozwój turystyki i gospodarki. –
„Takie miejscowości, jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa”
Tomasz Siemoniak, Minister Koordynator Służb Specjalnych
Co oznacza to dla Sosnowca? Lekcje dla lokalnej infrastruktury
Choć Sosnowiec nie ucierpiał bezpośrednio w powodzi we wrześniu 2024 r., to doświadczenia Głuchołaz są niezwykle pouczające dla naszego regionu. Sosnowiec leży nad Brynicą i Przemszą – rzekami, które w czasie gwałtownych opadów potrafią groźnie wezbrać. Lokalne służby zarządzania kryzysowego oraz Zarząd Dróg Miejskich w Sosnowcu mogą czerpać z rozwiązań zastosowanych w Głuchołazach: podniesienie przepraw, wzmocnienie przyczółków mostowych, lepsze zabezpieczenie wałów.
W naszym mieście szczególnie newralgicznymi punktami są mosty na Brynicy w rejonie ul. Bohaterów Monte Cassino oraz przeprawy nad kanałem łączącym stawy w Parku Harcerskim. Władze Sosnowca powinny przeanalizować, czy obecne konstrukcje spełniają normy odporności na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Dodatkowo, rządowy pakiet 11 mld zł pokazuje, że istnieją mechanizmy finansowe, które mogą uruchomić pomoc dla każdego samorządu dotkniętego katastrofą – w tym także dla Sosnowca.
Warto również zwrócić uwagę na tempo odbudowy: w Głuchołazach wojsko przy wsparciu Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych w ciągu kilku tygodni postawiło most tymczasowy. Podobne procedury mogą być zastosowane w naszym regionie w razie nagłego uszkodzenia infrastruktury. Dla mieszkańców Sosnowca oznacza to większe poczucie bezpieczeństwa – zarówno w kontekście podróży, jak i ochrony mienia.
Premier Donald Tusk zapowiedział, że pomoc dla terenów popowodziowych nie kończy się na otwarciu mostu. W Głuchołazach trwają już prace nad kolejnymi inwestycjami. W Sosnowcu natomiast warto śledzić, jakie rozwiązania systemowe zostaną wdrożone na poziomie krajowym – mogą one wpłynąć na planowanie przestrzenne i budżet miasta w perspektywie najbliższych lat.