Światowy Dzień Świadomości Nadużyć wobec Osób Starszych – jak rozpoznawać i reagować

15 czerwca obchodzimy Światowy Dzień Świadomości Nadużyć wobec Osób Starszych. To ważna okazja, by zwrócić uwagę na problemy seniorów i przypomnieć, że każdy człowiek – bez względu na wiek – zasługuje na godne, bezpieczne i pełne szacunku życie.

Starzenie się społeczeństwa powoduje, że seniorów jest coraz więcej. Są aktywni, dzielą się doświadczeniem, wspierają rodziny i angażują się w życie lokalnych społeczności. Jednak część z nich może doświadczać różnych form krzywdzenia, które często pozostają niezauważone.

Nadużycia wobec seniorów mają różne oblicza. Przemoc wobec seniorów nie zawsze oznacza użycie siły fizycznej. Często przybiera formy trudniejsze do zauważenia, takich jak:

przemoc psychiczna, w tym wyśmiewanie, poniżanie, zastraszanie czy izolowanie od rodziny i znajomych; przemoc ekonomiczna polegająca na wykorzystywaniu pieniędzy lub majątku osoby starszej bez jej zgody; zaniedbywanie podstawowych potrzeb związanych z opieką, leczeniem czy codziennym funkcjonowaniem; przemoc fizyczna i naruszanie nietykalności osobistej; oszustwa i manipulacje wykorzystujące zaufanie, samotność lub niewystarczającą wiedzę na temat zagrożeń.

Warto pamiętać, że sprawcą nadużyć nie zawsze jest osoba obca. Czasami krzywda wyrządzana jest przez osoby z najbliższego otoczenia, od których senior jest zależny lub którym bezgranicznie ufa.

Coraz częściej zagrożenia przenoszą się do świata cyfrowego. Współcześnie osoby starsze stają się również celem przestępców działających przez telefon i internet. Oszuści podszywają się pod członków rodziny, pracowników banków czy urzędów. Wykorzystują pośpiech, silne emocje i poczucie odpowiedzialności za bliskich.

Nadal odnotowywane są przypadki oszustw metodą na legendę. Coraz częściej przestępcy wykorzystują także wiadomości SMS, komunikatory internetowe oraz fałszywe strony internetowe służące do wyłudzania danych i pieniędzy.

Reagujmy, gdy widzimy krzywdę. Przeciwdziałanie przemocy i nadużyciom wobec osób starszych nie jest wyłącznie zadaniem instytucji. Ogromną rolę odgrywa każdy z nas - sąsiad, członek rodziny, znajomy czy przypadkowy świadek niepokojącej sytuacji. Czasem wystarczy zainteresowanie, rozmowa lub zaoferowanie pomocy, aby osoba starsza nie czuła się samotna i wiedziała, gdzie może szukać wsparcia. Nie należy ignorować sygnałów mogących świadczyć o przemocy, zaniedbaniu lub wykorzystywaniu.

Jeżeli istnieje podejrzenie, że senior jest ofiarą przestępstwa lub przemocy, należy powiadomić Policję albo inne właściwe instytucje pomocowe. Szybka reakcja może zapobiec dalszej krzywdzie i pomóc osobie potrzebującej wsparcia.

Szacunek nie zna wieku. Światowy Dzień Świadomości o Nadużyciach wobec Osób Starszych przypomina nam, że bezpieczeństwo seniorów zaczyna się od szacunku, empatii i troski o drugiego człowieka. Osoby starsze zasługują na uwagę, wsparcie i poczucie bezpieczeństwa - zarówno w codziennym życiu, jak i w świecie cyfrowym. Budujmy wspólnie społeczeństwo, w którym wiek jest powodem do dumy i szacunku, a nie przyczyną wykluczenia czy wykorzystywania.

Gdzie szukać pomocy?

Jeżeli Ty lub bliska Ci osoba doświadcza przemocy, oszustwa, zaniedbania lub innej formy krzywdzenia, nie pozostawaj obojętny. Pomoc można uzyskać m.in. pod następującymi numerami:

Telefon zaufania dla Osób Starszych - 22 635 09 54 (wsparcie psychologiczne od poniedziałku do piątku w godz. 17.00 - 20.00, w środy dodatkowo w godzinach od 14:00 do 16:00 dyżur przeznaczony jest dla osób dotkniętych chorobą Alzheimera oraz ich opiekunów, koszt połączenia zgodny z taryfą operatora);

Ogólnopolskie Pogotowie dla Osób Doznających Przemocy Domowej Niebieska Linia - 800 120 002 (bezpłatny, całodobowy, 7 dni w tygodniu);

Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym - 800 702 222 (bezpłatny, całodobowy, 7 dni w tygodniu);

Numery alarmowe - 112 / 997 (bezpłatny, całodobowo).