GZM apeluje do Karola Nawrockiego: podpis ustawy ma wzmocnić kompetencje Metropolii

To nie jest spór o zapis w ustawie, ale o tempo zmian w całym regionie. Przedstawiciele samorządów tworzących Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię, wspierani przez środowiska akademickie i gospodarcze, wystąpili z apelem do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego. Proszą o podpisanie ustawy o związku metropolitalnym w województwie pomorskim, bo jej przepisy obejmują także ważną dla Śląska nowelizację – dotyczącą związku metropolitalnego w województwie śląskim.

W praktyce oznacza to, że akt prawny przygotowany z myślą o Pomorzu ma jednocześnie poszerzyć zakres działania GZM. Samorządowcy przekonują, że to właśnie ta część ustawy pozwoli Metropolii lepiej odpowiadać na współczesne wyzwania – od transportu po planowanie przestrzenne – bez odbierania kompetencji miastom i gminom.

Dziewięć lat doświadczeń i 41 samorządów w jednym organizmie

Sygnatariusze apelu przypominają, że po dziewięciu latach funkcjonowania Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia stała się sprawdzonym przykładem działania pierwszej w Polsce metropolii powołanej ustawą. Wskazują na efekty wspólnej pracy 41 miast i gmin – szczególnie tam, gdzie problemy od lat wykraczały poza granice jednej gminy.

Wśród najczęściej przywoływanych rezultatów jest wspólna organizacja transportu publicznego oraz realizacja projektów ponadlokalnych. Jednocześnie, jak podkreślają samorządowcy, praktyka pokazała też ograniczenia obecnych przepisów – a to ma utrudniać dalsze usprawnienia i reagowanie na nowe zjawiska społeczne oraz gospodarcze.

Nowelizacja nie ogranicza samodzielności miast i gmin. Przeciwnie – wzmacnia współpracę tam, gdzie pojedyncze samorządy nie są w stanie samodzielnie rozwiązywać problemów wykraczających poza ich granice administracyjne. To odpowiedź na rzeczywistość, w której mieszkańcy każdego dnia przemieszczają się pomiędzy miastami, korzystają z tych samych usług publicznych, rynku pracy czy oferty edukacyjnej i kulturalnej.

Autorzy apelu

Co mają dać nowe przepisy: transport, planowanie i wspólne usługi

Według podpisanych pod apelem, rozszerzenie kompetencji GZM ma stworzyć warunki do głębszej współpracy w kluczowych obszarach, które dla mieszkańców są codziennością – zwłaszcza w regionie silnie powiązanym dojazdami do pracy, szkół czy usług.

W apelu wskazano, że zmiany w prawie mają wspierać m.in.:

• dalszą integrację transportu publicznego,
• sprawniejsze planowanie inwestycji,
• prowadzenie wspólnej polityki przestrzennej,
• wspieranie rozwoju gospodarczego i rynku pracy,
• działania dotyczące edukacji i kultury,
• ochronę środowiska oraz gospodarkę odpadami.

Transformacja regionu i argument „ponad dwóch milionów mieszkańców”

W dokumencie mocno wybrzmiewa wątek transformacji społeczno-gospodarczej Górnego Śląska i Zagłębia. Sygnatariusze podkreślają, że wzmocnienie Metropolii jest jednym z warunków powodzenia tych procesów. Wymieniają przy tym konkretne wyzwania: restrukturyzację gospodarki, depopulację, starzenie się społeczeństwa oraz potrzebę tworzenia nowych miejsc pracy. W ich ocenie takie problemy nie zatrzymują się na granicy gminy, dlatego wymagają współdziałania w skali całego obszaru metropolitalnego – samorządów, uczelni, przedsiębiorców i instytucji publicznych.

Apel akcentuje również wymiar symboliczny decyzji głowy państwa. Podpisanie ustawy miałoby być – jak wskazano – potwierdzeniem, że doświadczenia Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii oraz potrzeby ponad dwóch milionów jej mieszkańców są dostrzegane na szczeblu centralnym. Jednocześnie wejście w życie nowych regulacji ma dać samorządom stabilniejsze podstawy do dalszych działań i skuteczniejszej realizacji zadań wspólnych.

Pod apelem do Prezydenta RP podpisali się przedstawiciele samorządów tworzących Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię, a także reprezentanci środowisk naukowych i gospodarczych Górnego Śląska i Zagłębia.